De wetsvoorstellen van Prinsjesdag 2025 zijn zonder veel wijzigingen aangenomen. Intussen is een nieuw kabinet aangetreden. Voor ANBI’s, stichtingen en verenigingen verandert er in 2026 niet veel. De Belastingdienst publiceert regelmatig nieuwe standpunten over de uitleg van wetgeving en jurisprudentie. Dat leidt soms tot onduidelijkheden en discussies. In dit artikel komen enkele relevante fiscale ontwikkelingen voor ANBI’s in 2026 aan de orde.
Vrijwilligersvergoedingen 2026 verhoogd
In 2026 is de maximale onbelaste vergoeding voor vrijwilligers gestegen naar: €2.200 per jaar, €220 per maand of €5,75 per uur (en onder 21 jaar van €3,40 per uur). Zolang betalingen aan vrijwilligers binnen de hiervoor genoemde maxima blijven, zijn ze belastingvrij voor de vrijwilligers (indien die hun vrijwilligerswerk niet vanuit hun beroep verrichten).
Indien vrijwilligers uitsluitend een vergoeding voor gemaakte onkosten ontvangen, zijn die vergoedingen belastingvrij.
Ingewikkelder is het wanneer vrijwilligersvergoedingen én onkostenvergoedingen betaald worden aan vrijwilligers. Indien daardoor het genoemde maximum van de vrijwilligersregeling overschreden wordt, vervalt die regeling. Dat betekent dat in dat geval naar het totaal van de in een jaar aan de vrijwilliger betaalde bedragen moet worden gekeken. Indien een vrijwilliger totaal meer heeft ontvangen dan de kosten die hij of zij gemaakt heeft, is het meerdere belast voor de inkomstenbelasting.
Een extra complicatie is nog dat de Belastingdienst soms terecht kan stellen dat er ingeval van hogere betalingen dan de vrijwilligersregeling of de daadwerkelijk gemaakte onkosten sprake is van een dienstbetrekking. Dan moet de ANBI de vrijwilliger als werknemer op de loonlijst zetten met als gevolg verplichte aangiften, inhoudingen en afdrachten aan de Belastingdienst.
Giftenaftrekregelingen Vpb en IB ongewijzigd
Op het gebied van de giftenaftrekregelingen voor particulieren en rechtspersonen zijn er na Prinsjesdag 2025 geen aanpassingen ten opzichte van de wetsvoorstellen aangebracht. Die giftenaftrekregelingen blijven dus ongewijzigd. Er was ook gepleit voor rust na eerdere jaren met bijzondere wijzigingen. Het is aan een nieuw kabinet overgelaten om eventuele verdere plannen voor de toekomst te maken.
Plannen nieuw kabinet
In het coalitieakkoord van het nieuwe minderheidskabinet staat letterlijk: ‘Verenigingen zijn cruciaal voor ontmoeting en betrokkenheid, maar lopen vast op regeldruk en aansprakelijkheidsrisico’s. We maken beter onderscheid tussen professionele organisaties en maatschappelijke verenigingen, beperken de aansprakelijkheid van vrijwilligers, passen de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen aan en houden giften fiscaal aantrekkelijk. Met banken en gemeenten maken we afspraken om praktische belemmeringen, zoals bankzaken en evenementenregels te verminderen.’
Onlangs is in opdracht van branchevereniging Goede Doelen Nederland en CIO het adviesrapport Beter Geven III aangeboden aan de Tweede Kamer. Een Commissie van deskundigen pleit in dat rapport voor een nieuwe faciliteit om het mogelijk te maken box 2-belangen (aandelen in B.V.’s) te schenken aan ANBI’s zonder dat dit leidt tot heffing van inkomstenbelasting bij de particuliere gever.
Later dit jaar, vermoedelijk uiterlijk op Prinsjesdag 2026, zal blijken tot welke wetsvoorstellen dit alles gaat leiden.
Jurisprudentie en beleid
Nog steeds bestaat er na Besluiten van de Belastingdienst in 2024 en 2025 onduidelijkheid over het bestedingscriterium voor ANBI’s (ook wel genoemd het anti-oppotcriterium) en over algemeen-nutinvesteringen. Een recent Kennisgroepstandpunt van de Belastingdienst over de overdracht van activiteiten door een ANBI aan een dochter vennootschap heeft weer tot nieuwe vragen geleid. Hierover zal dit jaar nog wel meer geschreven gaan worden.
Ook in 2026 zijn nieuwe standpunten van de Belastingdienst en uitspraken van rechters te verwachten over algemeen nut en andere ANBI-eisen en belastingplicht voor de omzetbelasting en vennootschapsbelasting.
We houden de ontwikkelingen bij en plaatsen relevant nieuws op onze website en in onze nieuwsbrieven publiceren. Voor concrete fiscale vragen kunt u uiteraard altijd bij ons terecht.