Veel op Prinsjesdag bekendgemaakte fiscale wetsvoorstellen waren eerder al aangekondigd. Vanwege de demissionaire status van het kabinet werd geen bijzonder nieuws verwacht in de Prinsjesdagvoorstellen. Voor ANBI’s staan er dit jaar in die wetsvoorstellen dan ook geen directe wijzigingen. Wél zijn er eerder dit jaar gepubliceerde relevante wetsvoorstellen en besluiten. In dit artikel noemen wij enkele belangrijke fiscale ontwikkelingen voor ANBI’s.
Giftenaftrekregelingen Vpb en IB ongewijzigd
Na enkele jaren politieke onrust over de giftenaftrekregelingen was al aangekondigd dat er geen bijzondere wijzigingen meer zouden komen tot een nieuw kabinet aantreedt. Voor ANBI’s en gevers is het prettig om voor langere tijd duidelijkheid te hebben. Nu eerder dan voorzien verkiezingen volgen en in de loop van 2026 een nieuw kabinet, zal moeten blijken of er toch eerder dan verwacht iets gaat veranderen. Dat zal dan normaliter pas op z’n vroegst in 2027 aan de orde zijn.
Loonbelasting en Vbar: veranderingen voor werkgevers
Voor de loonbelasting bevatten de Prinsjesdagplannen nauwelijks wijzigingen in 2026. Aan het eind van dit jaar zullen sommige bedragen en vergoedingen geïndexeerd worden. Verder zijn er voor 2026 afgezien van jaarlijkse (geringe) wijzigingen van belastingtarieven en heffingskortingen geen bijzonderheden.
Wat wel een aandachtspunt is voor ANBI’s die zelfstandigen inhuren is de strengere handhaving op schijnzelfstandigheid die per 2026 gaat gelden. Momenteel zijn in 2025 als gevolg van toezeggingen aan de Tweede Kamer nog nauwelijks of geen naheffingen met boetes aan de orde. Dat verandert in 2026. Naar verwachting zal dit jaar nog het wetsvoorstel ‘Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden’ (Vbar) aangenomen worden met verduidelijking van criteria over wanneer iemand werknemer is en wanneer iemand als zelfstandige werkt.
Nieuwe verplichtingen transparantie voor ANBI’s
De ‘Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties’ (Wtmo) ligt bij de Eerste Kamer en het voornemen is dat deze wet per 1 januari 2026 ingaat. Het gevolg zal onder andere zijn dat alle stichtingen (ook niet-commerciële) jaarlijks hun staat van baten en lasten moeten deponeren bij de Kamer van Koophandel.
Ook de Fiscale Verzamelwet 2026 ligt bij de Eerste Kamer. Voor ANBI’s is in deze wet opgenomen dat de verplichte publicatiegegevens voortaan niet alleen op een eigen (of collectieve) website, maar ook via een centraal digitaal portaal van de Belastingdienst gepubliceerd moeten worden. ANBI’s moeten die gegevens elektronisch aanleveren via een standaardformulier. In de toelichting bij dit wetsvoorstel staat dat het nieuwe ‘Portaal-ANBI publicatieplicht’ pas per 1 januari 2029 uitvoerbaar is voor de Belastingdienst. In de praktijk gaat er op dit punt dus tot 2029 nog niet direct iets veranderen voor ANBI’s.
Jurisprudentie en beleid
Intussen gaat de jaarlijkse stroom van procedures bij fiscale rechters en publicaties van de Belastingdienst onverminderd door. In april 2025 is een evaluatie van de ANBI- en SBBI-regelingen gepubliceerd. Op 1 juli 2025 heeft het Kabinet daarop uitgebreid gereageerd. Verder geldt sinds 4 juli 2025 een nieuw Besluit ANBI en een nieuw Giftenbesluit. Regelmatig worden Kennisgroepstandpunten door de Belastingdienst gepubliceerd.
Met die Besluiten en standpunten zijn helaas nog niet alle onduidelijkheden en discussies weggenomen. De Besluiten bevatten enkele standpunten waarop kritiek is geleverd en die ongetwijfeld tot nieuwe procedures bij fiscale rechters gaan leiden. De Belastingdienst lijkt bij zowel verzoeken om de ANBI-status als bij onderzoeken bij ANBI’s steeds strenger te worden met standpunten over met name wanneer wel of geen sprake is van “algemeen nut” en aan welke doelen en projecten ANBI’s financiële steun mogen geven.
Verder zijn er ook in 2025 rechtszaken en discussies geweest over omzetbelastingplicht (en soms vennootschapsbelastingplicht) van ANBI’s, vooral over eventuele belastbaarheid van bepaalde subsidies.
We zullen de ontwikkelingen in de rest van dit jaar en in 2026 bijhouden en relevant nieuws op onze website en in onze nieuwsbrieven publiceren. Voor concrete fiscale vragen kunt u uiteraard altijd bij ons terecht.